Tempeh là một loại thực phẩm lên men truyền thống có nguồn gốc từ Indonesia, cụ thể là đảo Java. Người dân nơi đây đã sử dụng tempeh từ hàng thế kỷ như một nguồn đạm thực vật thiết yếu trong bữa ăn.
Khác với đậu phụ – vốn được làm từ sữa đậu nành – tempeh giữ nguyên hạt đậu, nhờ đó giàu dinh dưỡng và chất xơ hơn. Ngày nay, tempeh không chỉ phổ biến tại Đông Nam Á mà còn lan rộng ra toàn cầu như một biểu tượng của thực phẩm “plant-based” lành mạnh và bền vững.

Khoa học về Tempeh
Tempeh được tạo ra bằng cách ủ đậu nành nguyên hạt với hai chủng nấm mốc chính là Rhizopus oligosporus và Rhizopus oryzae. Quá trình này diễn ra trong điều kiện nhiệt độ và độ ẩm kiểm soát, kéo dài khoảng 24–48 giờ.
Trong thời gian này, nấm phát triển hệ sợi (mycelium), kết dính các hạt đậu lại thành một khối chắc chắn, có mùi thơm nhẹ đặc trưng.
Điểm nổi bật là Rhizopus oligosporus không chỉ là “chất kết dính tự nhiên” mà còn mang lại tác dụng sinh học có lợi cho sức khỏe:
- Tiết enzyme hỗ trợ phân giải protein, chất béo, carbohydrate
- Giảm acid phytic → Tăng hấp thu canxi, sắt, kẽm
- Sản xuất các chất chống oxy hóa tự nhiên (genistein, daidzein)
- Có khả năng ức chế vi khuẩn gây hại và kéo dài thời gian bảo quản
- Lợi ích sức khỏe nổi bật
Tempeh là nguồn đạm thực vật hoàn chỉnh – cung cấp đủ 9 loại axit amin thiết yếu. Ngoài ra, tempeh còn giúp:
- Giàu chất xơ – hỗ trợ tiêu hóa, nuôi dưỡng lợi khuẩn đường ruột
- Giàu protein thực vật – thay thế thịt hiệu quả
- Tốt cho tim mạch – nhờ isoflavone làm giảm cholesterol xấu
- Ổn định đường huyết – chỉ số GI thấp, giàu protein
- Hỗ trợ giảm cân – no lâu, calo hợp lý
- Tốt cho xương – chứa canxi thực vật dễ hấp thu
- Tăng cường miễn dịch & chống viêm – nhờ chất chuyển hoá do nấm Rhizopus tạo ra
Tempeh là món quà quý từ thiên nhiên và vi sinh, kết nối ẩm thực truyền thống với khoa học hiện đại.
Sự kết hợp giữa đậu nành nguyên hạt và nấm mốc Rhizopus oligosporus, Rhizopus oryzae không chỉ tạo nên một món ăn ngon mà còn mang lại lợi ích sức khỏe toàn diện, đặc biệt phù hợp cho:
- Người ăn chay
- Người cao tuổi
- Người tìm kiếm giải pháp dinh dưỡng bền vững
KSDD. Huỳnh Thị Sang
HINU – Giấc Mơ Dinh Dưỡng Việt

